Phần 1: quá khứ và lịch sử gia đình

Đăng ngày

Tôi sinh ra ở Huyện Bình Minh, Vĩnh Long trong một ngôi làng làm nghề nông. Trong xóm của tôi, khu gọi là tổ 1, khóm 3, thị trấn Cái Vồn ngày xưa có khoảng vài trăm hộ gia đình nhưng số người được đi học đến hết cấp 2 thì chỉ vọn vẹn vài chục gia đình. Cha mẹ tôi xuất thân từ nông dân, cũng như bao gia đình khác từ thời nội, ngoại đã là nông dân. Sau chiến tranh, những câu chuyện của cha mẹ tôi cũng như nhiều người bần cùng trong các câu chuyện của nhà văn Ngô Tất Tố. Bần cùng đúng với nghĩa bần cùng. Mỗi ngày cha mẹ chỉ biết lo cơm 2 bữa cho no, lúc thì ăn độn với khoai, lúc thì ăn độn với bắp.

 

Cha mẹ tôi cũng chưa bao giờ được đến trường, chỉ học lóm, biết viết chữ, biết làm các phép tính đơn giản nhưng dĩ nhiên sai chính tả rất nhiều. Tôi cũng thỉnh thoảng sai chính tả, mà không phải thỉnh thoảng, cũng khá thường vì “ngày xưa cô giáo dạy tiểu học là người miền tây, cũng là nông dân, mà ba má ở nhà thì làm gì biết chữ mà dạy chính tả cho chính xác. Lớn lên rồi quen dần cách nói và viết theo kiểu miền tây luôn. Biết sao được, bây giờ phải tập sửa dần dần thôi.”

 

Ba mươi năm trước, năm 1985, sau khi sinh thằng em út, ba mẹ tôi có một cái duyên nghe được Phật pháp, từ đó ăn chay luôn đến giờ. Cũng vì ăn chay, ba mẹ không đi bắt cá nữa, chuyển sang làm ruộng và làm tàu hủ. Dần dần, Ba tôi dạy cho hàng xóm làm tàu hủ theo rồi tự nhiên xóm của tôi trở thành xóm tàu hủ lúc nào không biết. Bao nhiêu người Ba tôi dạy làm tàu hủ sau này thành “đối thủ cạnh tranh”. Mẹ tôi có một sạp bán tàu hủ ngoài chợ, bao nhiêu người khác mà Ba dạy nghề cứ ngồi xung quanh cũng bán tàu hủ, cách đó vài mét. Vậy mà mẹ tôi cứ bán ‘ào ào’ trong khi mấy người kia thì chỉ có khách lai rai. Sau này tôi ngộ ra được chân lý ‘bán tàu hủ’ của mẹ để áp dụng trong kinh doanh và đó cũng là một phần lịch sử của Slogan Inside-out của IMM Group. Đơn giản là gì mẹ tôi khi bán tàu hủ, thứ nhất là sự dung hoà cuộc sống, cách đối đãi với bà con nông dân dưới quê, ai cũng thương, cũng quý. Vừa bán, vừa cho . Đôi khi không biết người mua là ai mà cũng cho ‘thiếu’ tiền, sau đó người ta quay lại trả tiền mẹ tôi còn không nhớ ai là ai. Lúc đó, tôi còn quá nhỏ, có biết gì về đời sống, triết lý sống, hay đạo đức là gì, chỉ biết nghe tới nghe lui những lời dạy của ba mẹ hàng ngày. Ba tôi dùng thuyết “quân trường” để dạy các tôi em tôi. Nghĩa là chỉ biết nghe, không được cãi, không làm nghe lời không làm đúng là bị đánh đòn nát đít. Sau này tôi mới biết, ba tôi không muốn con mình hư hỏng như hàng trăm đứa trẻ khác, phải hy sinh đời bố để củng cố đời con, làm gì làm phải cho đi học. Câu này tôi nghe và nhớ hoài đến giờ “tui bây gáng mà học để đừng như tao với má mày. Vừa ngu dốt, bị đè đầu cưỡi cổ tối ngày. Nghèo nữa, có dám ăn nói gì với người ta đâu.”

 

Trước khi ba mẹ tôi làm ruộng, làm tàu hủ thì còn một câu chuyện dài trước đó. Ba tôi đi làm công khắp miền tây nam bộ, từ Cần Thơ xuống đến Cà Mau, bạn bè “đồng nghiệp” làm công chung thì bao la. Ai thuê đâu làm đó: cắt lúa, cắt cỏ, bốc vác, sửa nhà, lợp mái nhà, thợ rèn v.v... Được cái siêng năng, hoạt bát, thật thà nên đi đâu mấy ông chủ cũng thương, cũng đòi ‘gả con gái’ cho. Má tôi nghe kể lại mà cười và nói “ông nóng tính như quỷ, ai mà thèm lấy đâu, bài đặt”…vậy mà 2 vợ chồng cũng đã với nhau gần 40 năm trời.

 

Rút kết triết lý và quy luật: “Mình không có quyền chọn lựa số phận”